“Đồng yên đang thấp như vậy, bây giờ đi Nhật còn ổn không?” là câu hỏi được nhiều người lao động quan tâm khi tìm hiểu các chương trình làm việc tại Nhật Bản.
Đây là băn khoăn hoàn toàn thực tế. Bởi khi đồng yên giảm giá so với tiền Việt, cùng một mức lương bằng yên nhưng khi quy đổi sang VNĐ, số tiền nhận được sẽ thấp hơn so với thời điểm tỷ giá cao.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào tỷ giá để quyết định đi hay không đi Nhật cũng chưa phản ánh đầy đủ bài toán. Một lựa chọn phù hợp còn phụ thuộc vào mức lương của đơn hàng, chi phí sinh hoạt, khả năng làm thêm, mục tiêu tích lũy, trình độ tiếng Nhật và đặc biệt là kế hoạch nghề nghiệp sau vài năm làm việc.
Vì vậy, thay vì tìm một câu trả lời chung cho tất cả mọi người, hãy bắt đầu từ câu hỏi: Bạn sang Nhật để làm gì và muốn nhận được gì sau hành trình đó?
Đồng yên hiện nay thực sự đang ở mức nào?
Trong tháng 9/2026, tỷ giá JPY/VND trên thị trường phổ biến quanh vùng hơn 160 đồng cho 1 yên, tùy ngày và hình thức giao dịch. Dữ liệu ngày 18/9 ghi nhận tỷ giá tham khảo khoảng 165,9 đồng/JPY.
Đồng yên cũng đang chịu nhiều biến động trên thị trường quốc tế. Ngày 18/9/2026, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất chính sách lên 1,25% – mức cao nhất trong khoảng 31 năm. Tuy nhiên, đồng yên vẫn suy yếu ngay sau quyết định này, cho thấy tỷ giá có thể tiếp tục biến động và rất khó dự báo chính xác trong trung, dài hạn.
Điều này dẫn tới một điểm quan trọng: người lao động không nên xây dựng toàn bộ kế hoạch đi Nhật dựa trên kỳ vọng “đợi yên tăng rồi mới đi” hoặc “sang Nhật rồi yên chắc chắn sẽ tăng”.
Tỷ giá là biến số của thị trường. Còn mức lương, năng lực tiếng Nhật, nghề nghiệp và khả năng phát triển của bản thân mới là những yếu tố người lao động có thể chủ động chuẩn bị.
Đồng yên thấp ảnh hưởng như thế nào đến người lao động Việt Nam?
Ảnh hưởng dễ thấy nhất là giá trị tiền gửi về Việt Nam giảm khi quy đổi từ JPY sang VNĐ. Ví dụ, một người nhận cùng 200.000 yên/tháng. Khi 1 yên đổi được nhiều VNĐ hơn, số tiền quy đổi về Việt Nam sẽ cao hơn. Ngược lại, khi đồng yên yếu, giá trị quy đổi sẽ giảm.
Đây là yếu tố cần đặc biệt lưu ý đối với những người đặt mục tiêu chính là:
- đi Nhật trong thời gian ngắn;
- tiết kiệm và gửi phần lớn thu nhập về Việt Nam;
- đang có khoản vay hoặc áp lực tài chính lớn;
- lựa chọn đơn hàng chủ yếu dựa vào số tiền quy đổi sang VNĐ.
Trong những trường hợp này, cần tính rất kỹ lương thực lĩnh sau thuế, bảo hiểm, nhà ở, điện nước, ăn uống và các khoản chi tiêu, thay vì chỉ nhìn vào lương cơ bản được công bố.
Nhưng lương tại Nhật cũng đang thay đổi
Một yếu tố khác cần đặt cạnh câu chuyện tỷ giá là mặt bằng tiền lương tại Nhật đang tăng lên.
Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, kết quả điều chỉnh lương tối thiểu cấp tỉnh trong năm tài khóa 2026 đưa mức bình quân gia quyền toàn quốc lên khoảng 1.177 yên/giờ, tăng 56 yên so với năm trước. Thời điểm áp dụng cụ thể khác nhau theo từng địa phương trong mùa thu năm 2026.
Khảo sát việc làm lao động nước ngoài năm 2025, được Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật công bố cuối tháng 8/2026, cũng ghi nhận mức tiền lương tiền mặt trả thường xuyên hàng tháng của lao động nước ngoài làm việc toàn thời gian bình quân đạt 292.400 yên.
Riêng theo tư cách lưu trú:
- Lao động kỹ năng đặc định: khoảng 254.100 yên/tháng, tăng 1,5% so với năm trước.
- Thực tập sinh kỹ năng: khoảng 213.500 yên/tháng, tăng 1,7%.
Các con số trên là số liệu bình quân khảo sát, bao gồm nhiều ngành nghề, địa phương và thâm niên khác nhau nên không thể hiểu là mức lương khởi điểm của tất cả đơn hàng. Tuy nhiên, chúng cho thấy thu nhập bằng yên của lao động nước ngoài tại Nhật đang có xu hướng tăng.
Do đó, khi đánh giá một chương trình đi Nhật, cần xem đồng thời cả hai yếu tố: Mức thu nhập bằng yên và tỷ giá JPY/VND khi quy đổi về Việt Nam. Chỉ nhìn một trong hai sẽ dễ dẫn tới kết luận thiếu chính xác.
Đồng yên thấp có đồng nghĩa cơ hội việc làm tại Nhật giảm?
Số liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho thấy đến cuối tháng 10/2025, Nhật Bản có hơn 2,57 triệu lao động nước ngoài, mức cao nhất kể từ khi hệ thống thống kê này được triển khai.
Trong đó, người Việt Nam tiếp tục là cộng đồng lao động nước ngoài lớn nhất với hơn 605.000 người, tương đương 23,6% tổng số lao động nước ngoài tại Nhật.
Khảo sát doanh nghiệp Nhật năm 2025 cũng cho thấy 68,2% doanh nghiệp tuyển lao động nước ngoài nhằm giải quyết hoặc giảm tình trạng thiếu hụt nhân lực. 56,2% cho biết họ kỳ vọng lao động nước ngoài có thể làm việc tương đương hoặc tốt hơn lao động Nhật trong những vị trí phù hợp.
Điều đó cho thấy nhu cầu nhân lực nước ngoài tại Nhật vẫn hiện hữu, đặc biệt ở những lĩnh vực đang cần lao động như sản xuất, xây dựng, dịch vụ lưu trú – ăn uống, y tế và phúc lợi.
Với chương trình Kỹ năng đặc định, quy định của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản còn yêu cầu mức thù lao dành cho lao động nước ngoài phải tương đương hoặc cao hơn mức trả cho người Nhật làm công việc tương đương.
Vậy đồng yên thấp, thời điểm này có còn nên đi Nhật?
Sẽ không có một câu trả lời “có” hoặc “không” phù hợp cho tất cả mọi người. Thay vào đó, người lao động nên xem xét ít nhất 5 vấn đề.
1. Mục tiêu của bạn khi sang Nhật là gì?
Nếu mục tiêu duy nhất là kiếm tiền thật nhanh và quy đổi ngay sang VNĐ, tỷ giá hiện tại chắc chắn là yếu tố cần cân nhắc kỹ.
Nhưng nếu mục tiêu gồm cả: Thu nhập + tiếng Nhật + kỹ năng nghề + kinh nghiệm làm việc + cơ hội chuyển sang Kỹ năng đặc định + phát triển nghề nghiệp lâu dài, bài toán sẽ khác.
Sau 3–5 năm, giá trị bạn có được không chỉ nằm trong số tiền đã chuyển về Việt Nam, mà còn nằm ở trình độ tiếng Nhật, kinh nghiệm chuyên môn và khả năng lựa chọn công việc tiếp theo.
2. Đơn hàng cụ thể có tốt hay không?
Đừng đánh giá cơ hội làm việc tại Nhật chỉ bằng câu “lương bao nhiêu man”.
Cần kiểm tra đầy đủ: Lương cơ bản – số giờ làm – khả năng tăng ca – tiền nhà – tiền điện nước – thuế – bảo hiểm – thưởng – phụ cấp – địa phương làm việc – chi phí sinh hoạt.
Hai đơn hàng cùng lương cơ bản 20 man nhưng số tiền thực tế có thể để dành mỗi tháng hoàn toàn khác nhau. Một đơn hàng tại khu vực có chi phí sinh hoạt hợp lý, ký túc xá được hỗ trợ và có công việc ổn định đôi khi đem lại khả năng tích lũy tốt hơn một đơn hàng có lương danh nghĩa cao nhưng chi phí lớn.
3. Bạn đã chuẩn bị tiếng Nhật đến đâu?
Trong thị trường lao động Nhật Bản hiện nay, tiếng Nhật ngày càng ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng phát triển nghề nghiệp.
Người lao động có tiếng tốt thường thuận lợi hơn khi:
- trao đổi với quản lý và đồng nghiệp;
- học kỹ thuật mới;
- thi chứng chỉ nghề;
- chuyển sang Kỹ năng đặc định;
- tìm kiếm cơ hội công việc tốt hơn;
- hướng tới những vị trí có trách nhiệm và thu nhập cao hơn.
Nếu coi thời gian trước xuất cảnh chỉ là giai đoạn “chờ bay”, người lao động đang bỏ qua một phần rất quan trọng của quá trình chuẩn bị.
4. Sau 3 năm, bạn muốn mình ở đâu?
Đây là câu hỏi nên được đặt ra ngay từ trước khi lựa chọn đơn hàng.
Bạn muốn:
- trở về Việt Nam với một khoản tích lũy?
- tiếp tục làm việc tại Nhật theo diện Kỹ năng đặc định?
- phát triển sâu hơn trong một ngành nghề?
- hay sử dụng tiếng Nhật và kinh nghiệm tại Nhật để tìm một công việc tốt hơn khi trở về Việt Nam?
Khi xác định được điểm đến sau 3–5 năm, bạn sẽ dễ đánh giá một đơn hàng có thực sự phù hợp hay không.
5. Khả năng tài chính ban đầu của bạn như thế nào?
Người lao động cũng cần tính đến chi phí trước khi xuất cảnh và thời gian cần thiết để thu hồi khoản đầu tư ban đầu.
Nếu phải vay một khoản tiền quá lớn, áp lực trả nợ có thể khiến biến động tỷ giá trở thành vấn đề đáng kể.
Ngược lại, nếu chi phí tham gia hợp lý, công việc rõ ràng, doanh nghiệp tiếp nhận tốt và kế hoạch tài chính được tính trước, khả năng chủ động sẽ cao hơn.
Đừng chỉ hỏi “1 man bằng bao nhiêu tiền Việt?”
Tỷ giá thấp khiến nhiều người có xu hướng lấy lương Nhật nhân ngay với tỷ giá để quyết định một đơn hàng có hấp dẫn hay không.
Nhưng một kế hoạch làm việc 3–5 năm không nên được xây dựng chỉ bằng phép nhân đó.
- Hãy tính: Thu nhập thực tế – Chi phí sinh hoạt – Thuế, bảo hiểm và các khoản bắt buộc = Khoản có thể tích lũy
- Sau đó tiếp tục đặt câu hỏi: Sau thời gian làm việc, mình có thêm kỹ năng nghề gì? Tiếng Nhật đạt trình độ nào? Có thể chuyển sang chương trình nào? Cơ hội việc làm sau khi về Việt Nam ra sao?
Khi đó, bức tranh sẽ đầy đủ hơn rất nhiều.
Đồng yên thấp không nên là yếu tố duy nhất quyết định hành trình đi Nhật
Không thể phủ nhận rằng đồng yên thấp làm giảm giá trị thu nhập khi quy đổi sang VNĐ. Đây là một yếu tố tài chính thực tế và người lao động cần tính toán nghiêm túc. Tuy nhiên, thị trường lao động Nhật Bản cũng đang thay đổi: mức lương tối thiểu tiếp tục tăng, số lượng lao động nước ngoài đạt mức cao kỷ lục và nhu cầu nhân lực tại nhiều ngành nghề vẫn lớn.
Quan trọng hơn, không ai có thể chắc chắn tỷ giá sau 1 năm, 3 năm hay 5 năm sẽ ở mức nào. Ngay cả sau khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 9/2026, thị trường ngoại hối vẫn tiếp tục biến động. Vì vậy, thay vì hỏi duy nhất: “Đồng yên thấp thế này có nên đi Nhật không?” hãy thử hỏi:
- “Đơn hàng này có phù hợp với mình không?”
- “Sau khi trừ chi phí, mỗi tháng mình thực sự có thể tích lũy bao nhiêu?”
- “3 năm ở Nhật giúp mình có thêm điều gì ngoài tiền?”
- “Tiếng Nhật và kinh nghiệm nghề này có giúp mình tiến xa hơn sau này không?”
Một quyết định đi Nhật phù hợp nên được xây dựng từ mục tiêu cá nhân, điều kiện thực tế của đơn hàng, khả năng tài chính và một lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tỷ giá tại một thời điểm.
Truy cập Website và Facebook của Arigatou để cập nhật các thông tin mới nhất nhé.
Đi Nhật là chuyện nhỏ – Để cho Arigatou lo!
