Xuất cảnh thành công chưa có nghĩa là sáng hôm sau TTS sẽ lập tức mặc đồng phục và bắt đầu làm việc tại xí nghiệp. Với nhiều Thực tập sinh kỹ năng Việt Nam, hành trình sau khi máy bay đáp xuống Nhật còn có một chặng rất quen thuộc: đào tạo sau nhập cảnh, thường được các bạn gọi là “1 tháng nghiệp đoàn”. Vậy trong khoảng thời gian này TTS thực sự làm gì? Vì sao chưa về xí nghiệp ngay? Và một tháng đó có ý nghĩa như thế nào đối với quãng thời gian làm việc sau này?
Từ sân bay đến nơi đào tạo: hành trình chưa vào xí nghiệp ngay
Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, TTS theo chương trình đoàn thể quản lý sẽ được bố trí tham gia khóa đào tạo sau nhập cảnh trước khi thực hiện hoạt động thực tập tại doanh nghiệp. Đơn vị quản lý có trách nhiệm tổ chức khóa học hoặc phối hợp với cơ sở phù hợp để thực hiện chương trình.
Vì vậy, việc TTS chưa vào xí nghiệp ngay sau khi xuống sân bay là một phần của quá trình chuẩn bị, không phải doanh nghiệp chưa có việc hay người lao động phải “ngồi chờ”.
Ngày đầu tiên: học cách sống tại Nhật
Những ngày đầu ở một quốc gia mới thường có rất nhiều điều phải làm quen. Một số quy tắc tại Nhật có thể khác với thói quen ở Việt Nam: phân loại rác, sử dụng phương tiện giao thông, quy định đi xe đạp, giữ yên tĩnh tại khu dân cư, cách sử dụng thiết bị trong ký túc xá hay ứng xử tại nơi công cộng.
Trong khóa đào tạo sau nhập cảnh, TTS được hướng dẫn những kiến thức về đời sống để từng bước có thể tự sinh hoạt.
Những bài học này nghe có vẻ rất cơ bản, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày sau khi TTS chuyển về ký túc xá của doanh nghiệp.
Tiếng Nhật bước ra khỏi giáo trình
Một trong những thử thách dễ nhận thấy nhất khi mới sang Nhật là: “Em học rồi nhưng người Nhật nói em vẫn chưa nghe kịp.” Điều này hoàn toàn dễ hiểu.
Trong lớp học tại Việt Nam, giáo viên có thể điều chỉnh tốc độ, nhắc lại hoặc giải thích. Nhưng ở Nhật, TTS bắt đầu tiếp xúc với tiếng Nhật trong đúng môi trường sử dụng thực tế.
Do đó, chương trình tiếp tục có nội dung tiếng Nhật nhằm giúp TTS củng cố khả năng giao tiếp và làm quen với những tình huống thường gặp. Đây cũng là lúc những gì đã học trước xuất cảnh bắt đầu được biến thành phản xạ.
Học để biết điều gì được làm và không được làm
Sống và làm việc tại nước ngoài đồng nghĩa với việc người lao động phải hiểu những quy định của quốc gia sở tại. Một phần bắt buộc của đào tạo sau nhập cảnh liên quan tới thông tin pháp lý và bảo vệ TTS, trong đó có những kiến thức về xuất nhập cảnh, quy định lao động và cách xử lý khi phát sinh vấn đề.
Nội dung này giúp TTS hiểu hai điều song song:
- Một là trách nhiệm: tuân thủ pháp luật, nội quy và những quy định liên quan đến quá trình thực tập.
- Hai là quyền lợi: biết những quyền cơ bản của người lao động và biết tìm kiếm hỗ trợ ở đâu nếu gặp tình huống bất thường.
Hiểu rõ từ đầu sẽ giúp TTS hạn chế cách xử lý theo cảm tính khi gặp vấn đề sau này.
Chưa vào dây chuyền làm việc trong thời gian đào tạo
Một hiểu nhầm khác là sang Nhật học tại nghiệp đoàn đồng nghĩa với việc sẽ vừa học vừa được xí nghiệp cho “làm thử”. Đào tạo sau nhập cảnh được thực hiện trước giai đoạn tiếp nhận kỹ năng tại doanh nghiệp.
TTS có thể được hướng dẫn hoặc tham quan để hiểu môi trường, nhưng việc đào tạo sau nhập cảnh không nên được đồng nhất với giai đoạn chính thức làm việc tại dây chuyền sản xuất.
Sau khi hoàn thành chương trình, các bạn mới được bàn giao về đơn vị thực tập và bắt đầu giai đoạn thực tập theo kế hoạch.
Tại sao gọi là “1 tháng” nhưng có người học lâu hơn?
“1 tháng nghiệp đoàn” là cách gọi rất quen thuộc với TTS, nhưng quy định về thời lượng thực tế có chi tiết hơn.
Nếu TTS đã tham gia chương trình đào tạo trước nhập cảnh đáp ứng điều kiện về thời gian và nội dung, khóa đào tạo sau nhập cảnh có thể được rút xuống tối thiểu 1/12 tổng thời gian dự kiến của giai đoạn Thực tập kỹ năng số 1. Với chương trình phổ biến, thời gian này thường tương đương khoảng một tháng.
Nếu chưa đáp ứng điều kiện đào tạo trước nhập cảnh, thời lượng sau nhập cảnh phải dài hơn. Vì vậy, trước khi xuất cảnh, ứng viên nên hỏi rõ đơn vị phái cử về lộ trình đào tạo trước và sau nhập cảnh của chính đơn hàng mình tham gia, thay vì mặc định mọi chương trình đều giống nhau.
Một tháng để sửa những thói quen nhỏ
Điều TTS nhận được trong giai đoạn đầu không chỉ nằm ở số tiết học. Đây còn là khoảng thời gian để tự kiểm tra lại những thói quen của mình:
- Có chủ động dậy đúng giờ hay vẫn cần người nhắc?
- Có biết giữ không gian sống chung sạch sẽ?
- Khi chưa nghe rõ tiếng Nhật có biết hỏi lại?
- Có tự tìm đường và quản lý thời gian?
- Có tuân thủ quy định dù không có người giám sát?
- Khi gặp vấn đề có biết báo cáo và tìm người phụ trách?
Những điều tưởng nhỏ này sẽ được thể hiện rất rõ khi người lao động bắt đầu sống và làm việc xa gia đình.
Sau khóa đào tạo: chính thức bước vào môi trường xí nghiệp
Hoàn thành đào tạo sau nhập cảnh là lúc TTS chuyển sang chặng tiếp theo: về xí nghiệp và bắt đầu chương trình thực tập.
Lúc này, kiến thức đã học không còn nằm trên giấy. Đúng giờ trở thành yêu cầu mỗi ngày. Tiếng Nhật trở thành công cụ để hiểu chỉ dẫn. An toàn lao động trở thành nguyên tắc phải tuân thủ. Kỹ năng sống quyết định việc TTS có thể tự chăm sóc và quản lý cuộc sống của mình hay không.
Vì thế, thay vì nghĩ “sang Nhật rồi học thêm một tháng mới được đi làm”, hãy nhìn giai đoạn này theo một cách khác: Đó là khoảng thời gian cuối cùng để chuẩn bị trước khi bước vào cuộc sống thực tế của một TTS tại Nhật Bản.
Với Arigatou, hành trình đi Nhật không chỉ dừng ở việc đưa người lao động xuất cảnh. Việc chuẩn bị tiếng Nhật, tác phong, kỹ năng sinh hoạt và khả năng thích nghi từ trước khi xuất cảnh chính là nền tảng để học viên có thể tận dụng tốt giai đoạn đào tạo sau nhập cảnh và chủ động hơn khi chính thức về xí nghiệp.
Bạn muốn tìm hiểu cơ hội làm việc tại Nhật? Liên hệ Arigatou qua Website và Facebook để được tư vấn lộ trình phù hợp!
